کود دی آمونیوم فسفات 50 کیلویی یا DAP یکی از پرمصرفترین کودهای فسفره جامد در کشاورزی است که معمولاً با فرمول 18-46-0 عرضه میشود؛ یعنی حدود ۱۸ درصد نیتروژن و ۴۶ درصد فسفات قابل استفاده برحسب P₂O₅ دارد و پتاسیم قابلتوجهی تأمین نمیکند. DAP به دلیل داشتن همزمان فسفر بالا و نیتروژن آمونیومی، بیشتر بهعنوان کود پایه در ابتدای فصل، هنگام آمادهسازی زمین و در برنامه تغذیه محصولات زراعی و باغی استفاده میشود.
فسفر برای رشد ریشه، انتقال انرژی، تقسیم سلولی و مراحل اولیه استقرار گیاه اهمیت زیادی دارد. نیتروژن آمونیومی موجود در DAP نیز بخشی از نیاز ازتی گیاه را تأمین میکند. بنابراین این کود زمانی کاربرد بیشتری دارد که خاک به فسفر نیاز داشته و همزمان مقداری نیتروژن نیز موردنیاز باشد.
آنالیز معمول دی آمونیوم فسفات
| ترکیب | مقدار متداول |
|---|---|
| نیتروژن کل (N) | ۱۸٪ |
| فسفات قابل استفاده (P₂O₅) | ۴۶٪ |
| پتاسیم (K₂O) | ۰٪ |
| فرمول | 18-46-0 |
| شکل محصول | گرانول |
| نوع مصرف | عمدتاً خاکی |
| وزن بسته | ۵۰ کیلوگرم |
هر کیسه ۵۰ کیلویی چه مقدار عنصر تأمین میکند؟
در یک کیسه ۵۰ کیلویی با آنالیز 18-46-0 تقریباً:
- ۹ کیلوگرم نیتروژن
- ۲۳ کیلوگرم P₂O₅
وجود دارد.
این محاسبه کمک میکند مقدار کود بر اساس نیاز واقعی خاک و گیاه تعیین شود، نه صرفاً بر اساس تعداد کیسه.
کاربردهای اصلی DAP
کمک به توسعه سیستم ریشه
فسفر یکی از عناصر کلیدی برای رشد اولیه ریشه است. به همین دلیل دی آمونیوم فسفات بیشتر در مراحل ابتدایی رشد یا هنگام آمادهسازی بستر کاشت مورد استفاده قرار میگیرد.
در خاکهایی که آزمون خاک کمبود فسفر را نشان میدهد، استفاده صحیح از کود دی آمونیوم فسفات 50 کیلویی میتواند بخشی از نیاز فسفر و نیتروژن گیاه را همزمان تأمین کند.
مناسب برای کود پایه
DAP معمولاً بهصورت کود پایه پیش از کاشت یا همزمان با آمادهسازی زمین مصرف میشود. برخلاف بسیاری از کودهای پودری محلول در آب، کاربرد اصلی آن کوددهی خاکی است.
در محصولات زراعی میتوان آن را پیش از کاشت با خاک مخلوط کرد یا بهصورت نواری در نزدیکی منطقه توسعه ریشه قرار داد.
تأمین نیتروژن آمونیومی
هر دو منبع MAP و DAP دارای نیتروژن آمونیومی هستند؛ اما DAP نیتروژن بیشتری دارد. دانشگاه مینهسوتا توضیح میدهد که MAP دارای یک یون آمونیوم و DAP دارای دو یون آمونیوم در ساختار شیمیایی خود است.
برای چه محصولاتی مناسب است؟
دی آمونیوم فسفات در صورت وجود نیاز خاک، در طیف وسیعی از محصولات استفاده میشود:
- گندم و جو
- ذرت
- کلزا
- برنج
- سیبزمینی
- پنبه
- حبوبات
- سبزی و صیفی
- درختان میوه
- پسته و گردو
مقدار مصرف در همه این محصولات یکسان نیست و باید براساس آزمون خاک و توصیه کودی تعیین شود.
چرا آزمون خاک مهم است؟
فسفر برخلاف نیتروژن، تحرک محدودی در خاک دارد و بخش قابلتوجهی از کود فسفره میتواند پس از مصرف وارد واکنشهای خاک شود. منابع دانشگاهی تأکید دارند که مقدار کود فسفره باید براساس فسفر موجود در خاک و نیاز محصول تعیین شود.
بنابراین مصرف بیشتر DAP الزاماً به معنی ریشهزایی یا عملکرد بیشتر نیست.
تفاوت دی آمونیوم فسفات با مونو آمونیوم فسفات
DAP و MAP هر دو کود فسفره آمونیومی هستند، اما ترکیب یکسانی ندارند.
| ویژگی | DAP | MAP |
|---|---|---|
| آنالیز رایج | 18-46-0 | حدود 11-52-0 یا 12-61-0 در انواع خالصتر |
| نیتروژن | بیشتر | کمتر |
| واکنش اولیه محلول | قلیاییتر | اسیدیتر |
| کاربرد | کود پایه خاکی | کود پایه یا انواع محلول تخصصی |
هنگام حلشدن، MAP تمایل به ایجاد محیط اسیدیتر و DAP محیط اولیه قلیاییتری دارد. این تفاوت در برخی خاکها و روشهای جایگذاری کود اهمیت پیدا میکند.
اگر به دنبال منبع فسفر محلول با درصد بالاتر برای سیستمهای آبیاری هستید، مونو آمونیوم فسفات زایز انگلستان در فروشگاه ارکیده گزینه متفاوتی است که با آنالیز 12-61-0 عرضه میشود. کشاورزی ارکیده
تفاوت با کودهای 10-52-10
کودهای 10-52-10 برخلاف DAP دارای پتاسیم هم هستند و معمولاً بهصورت پودر محلول در آب برای کودآبیاری و در بعضی محصولات محلولپاشی استفاده میشوند.
برای نمونه، کود 10-52-10 گرومان علاوه بر ۵۲ درصد فسفر، ۱۰ درصد نیتروژن و ۱۰ درصد پتاسیم دارد. کشاورزی ارکیده
همچنین کود 10-52-10 باواریا آلمان یکی دیگر از کودهای فسفر بالای موجود در کشاورزی ارکیده است. کشاورزی ارکیده
در نتیجه DAP بیشتر برای مصرف پایه و خاکی اقتصادی مناسب است، درحالیکه فرمولهای محلول 10-52-10 برای برنامههای تغذیهای دقیقتر در سیستم آبیاری کاربرد متفاوتی دارند.
روش مصرف
مصرف پیش از کاشت
رایجترین روش، پخش کود پیش از کاشت و اختلاط آن با خاک است. با این روش فسفر در ناحیهای قرار میگیرد که ریشه در ابتدای رشد بتواند به آن دسترسی پیدا کند.
مصرف نواری
قرار دادن کود در نوار نزدیک ریشه میتواند کارایی فسفر را افزایش دهد، اما تماس غلیظ DAP با بذر باید مدیریت شود.
به دلیل نیتروژن آمونیومی بالاتر DAP، در شرایط خشک یا هنگام قرار گرفتن مقدار زیاد کود مستقیماً کنار بذر، احتمال آسیب به جوانه وجود دارد. منابع دانشگاهی برای مصرف استارتر DAP محدودیت بیشتری نسبت به MAP در تماس مستقیم با بذر در نظر میگیرند.
آیا برای چالکود مناسب است؟
DAP میتواند در صورت نیاز واقعی فسفر، بخشی از برنامه کوددهی خاکی باغ باشد؛ اما مقدار آن باید براساس آزمایش خاک تعیین شود.
برای برنامه چالکود کاملتر، معمولاً علاوه بر فسفر باید ماده آلی، پتاسیم، گوگرد و ریزمغذیهای موردنیاز باغ هم بررسی شوند.
برای این هدف، میتوانید کود کامل گرانوله ویژه باغات گرومان را نیز در سایت ارکیده بررسی کنید.
نکات مهم مصرف
- مقدار مصرف براساس آزمون خاک تنظیم شود.
- از مصرف بیشازحد فسفر خودداری کنید.
- برای کاربرد پایه بهتر است کود با خاک مخلوط شود.
- از قرار دادن مقدار زیاد DAP در تماس مستقیم با بذر خودداری شود.
- این کود پتاسیم ندارد؛ بنابراین در صورت نیاز، منبع پتاسیم باید جداگانه تأمین شود.
- برای سیستمهای کودآبیاری تخصصی، کودهای کاملاً محلول انتخاب مناسبتری هستند.
- انتخاب بین DAP، MAP و 10-52-10 باید بر اساس روش مصرف و شرایط خاک انجام شود.
سوالات متداول
آیا دی آمونیوم فسفات همان کود 18-46-0 است؟
گرید متداول تجاری DAP با آنالیز 18-46-0 عرضه میشود.
آیا برای ریشهزایی مناسب است؟
فسفر یکی از عناصر مهم رشد ریشه است، بنابراین در خاکهای کمفسفر میتواند به تأمین نیاز این مرحله کمک کند. مصرف بیشتر از نیاز تأثیر بیشتری ایجاد نمیکند.
آیا پتاسیم دارد؟
خیر، فرمول رایج DAP برابر 18-46-0 است و پتاسیم ندارد.
DAP بهتر است یا MAP؟
هیچکدام بهطور مطلق بهتر نیستند. MAP فسفر بیشتر و نیتروژن کمتر دارد و محیط اولیه اسیدیتری ایجاد میکند؛ DAP نیتروژن بیشتری دارد و واکنش اولیه آن قلیاییتر است. انتخاب به خاک، قیمت، نیاز غذایی و روش مصرف بستگی دارد.
آیا برای کودآبیاری قابل استفاده است؟
برای سیستمهای قطرهای بهتر است از گریدهایی استفاده شود که مشخصاً برای فرتیگیشن و با حلالیت و خلوص مناسب تولید شدهاند. DAP گرانوله معمول بازار بیشتر برای مصرف خاکی طراحی شده است.
خرید از فروشگاه کشاورزی ارکیده
برای خرید کود دی آمونیوم فسفات 50 کیلویی و اطلاع از قیمت روز میتوانید سفارش خود را از فروشگاه کشاورزی ارکیده ثبت کنید. این محصول برای کشاورزانی مناسب است که به یک کود پایه اقتصادی با فسفر بالا و نیتروژن آمونیومی نیاز دارند.
اگر هدف شما مصرف فسفر از طریق آبیاری باشد، قبل از انتخاب DAP بهتر است کودهای تخصصی محلول مانند اوره فسفات زایز انگلستان را هم مقایسه کنید. این محصول در سایت ارکیده با ۱۷ درصد نیتروژن و ۴۴ درصد فسفر و واکنش اسیدی معرفی شده است.

نقد و بررسیها0
هنوز بررسیای ثبت نشده است.