اقدامات باغداری در آبان ماه

ماه آبان در پاییز یکی از مهم‌ترین دوره‌ها در تقویم کشاورزی و باغداری ایران است. تغییرات آب‌وهوایی، کاهش دما و آغاز بارش‌های پاییزی شرایط خاصی را برای باغ‌ها به‌وجود می‌آورد. در این ماه، باغداران باید مجموعه‌ای از اقدامات اصولی را انجام دهند تا هم درختان میوه‌شان برای زمستان‌گذرانی آماده شوند و هم بستر مناسبی برای باردهی بهتر در سال آینده فراهم گردد. در این مقاله، به بررسی مهم‌ترین اقدامات باغداری در آبان ماه می‌پردازیم و نکات کلیدی برای حفظ سلامت درختان میوه و افزایش بهره‌وری باغ را مرور خواهیم کرد.

۱. آبیاری پاییزه درختان میوه:

یکی از اصلی‌ترین اقدامات باغداری در آبان، انجام آبیاری عمیق پاییزه است. این کار باعث ذخیره رطوبت در خاک، تقویت ریشه‌ها و مقاومت درخت در برابر سرمای زمستان می‌شود. استفاده از کود سولفات پاتسیم همراه با آبیاری آخر موجب افزایش مقاومت درخت نسبت به سرمای زمستانه میشود.

• آبیاری باید به‌گونه‌ای باشد که رطوبت تا عمق ۷۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متری خاک نفوذ کند.

• برای هر درخت بالغ حدود ۴۰ تا ۶۰ لیتر آب کافی است.

• بهتر است آبیاری در روزهای آفتابی و پیش از یخ‌زدگی خاک انجام شود.

۲. هرس درختان در آبان ماه:

هرس اصولی یکی از اقدامات باغداری در آبان، به رشد بهتر درخت و کنترل بیماری‌ها کمک می‌کند.

• حذف شاخه‌های خشک، بیمار و آفت‌زده

• سبک کردن تاج درخت برای عبور بهتر نور و هوا

• آماده‌سازی درخت برای هرس اصلی زمستانه

توجه داشته باشید که هرس سنگین در آبان توصیه نمی‌شود و بهتر است به هرس سبک و بهداشتی بسنده کنید.

۳. تغذیه و کوددهی پاییزی:

کوددهی در آبان نقش مهمی در ذخیره مواد غذایی در ریشه‌ها دارد.

• استفاده از کود دامی پوسیده و مخلوط آن با خاک

• به‌کارگیری کودهای فسفره و پتاسه برای تقویت ریشه و افزایش مقاومت در برابر سرما

• اجتناب از مصرف زیاد کودهای ازته، چون باعث رشد رویشی ناخواسته می‌شود.

۴. مبارزه با آفات و بیماری‌ها:

در این ماه، بسیاری از آفات و قارچ‌ها فرصت مناسبی برای زمستان‌گذرانی دارند. بنابراین مبارزه پیشگیرانه به عنوان اقدامات باغداری در آبان ضروری است.

• استفاده از سموم مسی برای جلوگیری از بیماری‌های قارچی

• جمع‌آوری برگ‌ها و شاخه‌های آلوده و خارج کردن آن‌ها از باغ

• سفید کردن تنه درختان برای جلوگیری از ترکیدگی ناشی از سرما و کاهش حمله آفات

۵. آماده‌سازی خاک و عملیات چالکود:

اجرای چالکود پاییزی یکی از اقدامات باغداری در آبان ماه است.

• حفر چاله‌هایی به عمق ۳۰ تا ۵۰ سانتی‌متر در اطراف سایه‌انداز درخت

• پر کردن آن‌ها با ترکیبی از کود دامی، گوگرد، فسفر و ریزمغذی‌ها

• این کار باعث دسترسی بهتر ریشه‌ها به مواد غذایی در فصل رشد می‌شود.

اجرای اصولی چالکود در آبان ماه:

چالکود چیست؟

چالکود یکی از روش‌های تخصصی تغذیه درختان میوه در اقدامات باغداری در آبان است که طی آن، کودهای آلی و شیمیایی به‌صورت مستقیم در نزدیکی ریشه‌های فعال درخت قرار داده می‌شوند. این کار باعث می‌شود مواد غذایی به‌طور مؤثرتر جذب شوند و کمبودهای خاک در کوتاه‌مدت و بلندمدت جبران گردد.

چرا چالکود در آبان ماه اهمیت دارد؟

• انجام چالکود قبل از خواب زمستانی باعث می‌شود درختان با ذخیره غذایی بالا وارد فصل سرد شوند.

• این کار، مقاومت درخت را در برابر سرما افزایش داده و زمینه‌ساز باردهی بهتر در بهار و تابستان آینده است.

مراحل اجرای چالکود پاییزی:

1. انتخاب محل مناسب:

• چاله‌ها باید در فاصله ۳۰ تا ۷۰ سانتی‌متری از تنه (بسته به سن درخت) و در زیر سایه‌انداز درخت حفر شوند.

• این نقطه همان جایی است که ریشه‌های فعال و موئین حضور بیشتری دارند.

2. عمق و ابعاد چاله‌ها:

• عمق: ۳۰ تا ۵۰ سانتی‌متر

• قطر: ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متر

• برای درختان بزرگ‌تر، چند چاله در اطراف درخت ایجاد می‌شود.

3. نوع کود مصرفی:

• کود دامی پوسیده (به‌عنوان ماده آلی پایه)

• کودهای فسفره مثل سوپر فسفات تریپل برای تقویت ریشه

• کود پتاسه برای افزایش مقاومت به سرما و بهبود کیفیت میوه

• ریز‌مغذی‌ها شامل آهن، روی، منگنز و بُر برای رفع کمبودهای خاک

4. اختلاط کود با خاک:

• کودها باید با خاک نرم مخلوط شوند تا تماس مستقیم با ریشه باعث سوختگی نشود.

• بهتر است خاک رویی چاله با ترکیبی از کود و خاک پوشانده شود تا از تبخیر و شست‌وشوی عناصر جلوگیری گردد.

5. آبیاری پس از چالکود:

• بعد از اجرای چالکود، آبیاری سبک یا عمیق ضروری است.

• این کار باعث حل شدن کود و نفوذ عناصر به ناحیه ریشه می‌شود.

نکات کلیدی در اجرای چالکود تخصصی:

• قبل از اجرای چالکود، بهتر است آزمایش خاک انجام شود تا نوع و مقدار دقیق کود مشخص گردد.

• از مصرف کودهای تازه دامی یا نپوسیده خودداری کنید چون باعث افزایش بیماری‌ها و خسارت به ریشه می‌شود.

• اجرای چالکود هر سال در آبان و آذر توصیه می‌شود تا بهترین نتیجه حاصل گردد.

• در مناطق سردسیر، اجرای زودتر چالکود (اوایل آبان) بهتر است تا قبل از یخبندان خاک انجام شود.

بهترین چالکود های موجود در فروشگاه:

• کود چالکود ویسپو 6-4-9
• کود چالکود هیومیک اسید ایکس گرین
• کود چالکود 17-12-12 ریکوتک

۶. مراقبت از نهال‌های تازه کاشته شده:

نهال‌های جوان به مراقبت بیشتری نیاز دارند. اقدامات باغداری در آبان باید:

• اطراف نهال‌ها با مالچ یا خاک پوشانده شود تا ریشه‌ها از یخبندان محافظت شوند.

• قیم‌های محکم برای جلوگیری از شکستن نهال‌ها در باد نصب شود.

• در صورت لزوم، دور تنه با حصار یا توری محافظ پوشانده شود تا از گزند حیوانات در امان باشند.

۷. سفید کردن تنه درختان:

یکی از اقدامات ضروری در آبان، رنگ‌آمیزی تنه درختان با رنگ محافظ یا محلول‌های مخصوص است.

• از محلول آهک و مس یا رنگ‌های باغبانی استفاده می‌شود.

• این کار از ایجاد شکاف‌های ناشی از سرما و تابش آفتاب جلوگیری می‌کند.

• همچنین مانعی برای رشد جلبک‌ها و قارچ‌هاست.

۸. جمع‌آوری برگ‌ها و بقایای گیاهی:

انباشت برگ‌های پاییزی می‌تواند محلی برای رشد آفات و بیماری‌ها شود. بنابراین:

• برگ‌ها را جمع‌آوری کرده و برای تهیه کمپوست استفاده کنید.

• شاخه‌های خشک و بیمار باید سوزانده یا از باغ خارج شوند.

۹. حفاظت از ریشه و تنه در برابر سرما:

در مناطق سردسیر، باید اقدامات ویژه‌ای برای حفاظت از درختان اقدامات باغداری در آبان انجام شود.

• استفاده از مالچ، کلش یا کود دامی در اطراف طوقه درخت

• پیچیدن تنه درختان جوان با گونی یا پوشش‌های گیاهی

• جلوگیری از یخ‌زدگی خاک با آبیاری مناسب قبل از شروع یخبندان

نتیجه‌گیری:

اقدامات باغداری در آبان برای باغداران یک فرصت طلایی است تا با اجرای مجموعه‌ای از اقدامات اصولی، باغ خود را برای زمستانی سالم و باردهی بهتر در سال آینده آماده کنند. آبیاری پاییزه، هرس سبک، کوددهی، مبارزه با آفات، اجرای چالکود، سفید کردن تنه و جمع‌آوری بقایا از مهم‌ترین کارهایی هستند که در این ماه باید انجام شوند.اگر این اقدامات با دقت و در زمان مناسب صورت گیرند، نتیجه آن در بهار و تابستان آینده به‌صورت درختانی سالم، مقاوم و پرمحصول نمایان خواهد شد.

کشاورزی ارکیده در خدمت شماست!