
برخی از افراد نقش هیومیک اسید در گیاهان را مانند کود تلقی میکنند در حالی که چنین نیست. این ماده نوعی اصلاح کننده یا تقویت کننده خاک است. هیومیک اسید مادهای ارگانیک است و باید با خاک ترکیب شود. تاثیر آن در رشد گیاهان و حفظ سلامت و شادابی آنها بی نظیر است. یکی از بهترین موادی که قادر است رشد ریشه گیاهان را افزایش دهد. بر خلاف برخی که فکر میکنند این ماده شیمیایی است کاملا ارگانیک است و سازگاری کاملی با انواع خاک و گیاهان دارد و به تقویت آنها میپردازد. در این مقاله قصد داریم در مورد هیومیک اسید و مزایای آن در رشد گیاهان و درختان اطلاعاتی را در اختیار شما قرار دهیم.
هیومیک اسید چیست؟
اسید هیومیک مادهای است به رنگ قهوهای که شباهت زیادی به کودهای گیاهی دارد. این ماده ، متشکل از گیاهان دریایی است که هزاران سال پیش میزیستهاند و دارای ترکیبات آلی و معدنی موثر برای سرسبزی و رشد گیاه است. مهمترین عناصری که در این ماده وجود دارد شامل: فنولها، اسیدهای نوکلوئیک و پپتیدها و اسید آمینه است که یک ترکیب بی نظیر را به وجود آوردهاند. کشاورزان و باغداران از این ماده استفاده زیادی دارند ولی مقدار استفاده آن در بین گیاهان متفاوت است. از هیومیک اسید برای افزایش کیفیت خاک و رفع کمبودهای آن استفاده میشود.
مزایای هیومیک اسید برای بهبود خاک:
هیومیک اسید برای بهبود خاک رسی و شنی و آمادگی بهتر آنها برای کشت و زرع استفاده میشود. این ماده به راحتی در خاک نفوذ میکند و راه تنفس بهتر خاک را فراهم میکند. کمبود مواد آلی و مغذی خاک را تامین کرده و جذب آن را توسط ریشه آسان میکند. هیومیک در خاکهای رسی موجب افزایش جذب پتاسیم شده و استفاده درست از آن در ریشه دهی گیاه بسیار تاثیر گذار است.
اما تاثیر گذاری آن محدود به خاک رسی نیست و در خاکهای آهکی و قلیایی نیز نفوذ دارد و به راحتی قادر است PH آن را به حالت طبیعی بازگرداند بدون اینکه تغییری در ساختار خاک به وجود آورد.
نباتات برای رشد کردن در خاک به میکروبهای مفید درون خاکی نیاز دارد. یکی دیگر از کارکردهای هیومیک اسید برای بهبود خاک تحریک میکروبهای مفید خاک است. فعالیت این میکروبها به پایداری ریشه گیاه و رشد آن بسیار کمک میکند. در واقع نقش اصلی این میکروب حل کردن مواد مورد نیاز گیاه است که توسط هیومیک اسید جذب شده و در اختیار ریشه قرار میگیرد تا رشد و نمو آن افزایش پیدا کند.
کار دیگری که میکروبهای مفید درون خاکی انجام میدهند گسترش میزان هوموس خاک است. همچنین مواد آلی که کاملا در خاک تجزیه نشده را تجزیه میکند. تولید هوموس نیز شرایط را برای افزایش پایه هیومیک اسید مهیا میکند. به طور کلی هیومیک اسید رنگ تیرهای دارد که بعد از ترکیب شدن در خاک موجب افزایش جذب نور خورشید میشود. همچنین با افزودن میکروارگانیزمهای مفید خاک، میکروبهای مضر را از بین میبرد و شرایط را برای نمو گیاه مهیا میکند.
مزایای نقش هیومیک اسید در گیاهان:
نقش هیومیک اسید در گیاهان به عنوان تقویت کننده ریشهها و افزایش دهنده رشد آنها شناخته میشود. این کار را با در اختیار گذاشتن مواد موثری نظیر کلسیم، روی، منیزیم، آهن، نیتروژن، فسفر، ازت و گوگرد انجام میدهد. مهمترین فعالیت زیستی گیاهان فتوسنتز است که برای انجام آن نیاز به ازت و نیتروژن دارند. هیومیک اسید این مواد را فراهم میکند بنابراین گیاه به سرعت کلروفیل تولید میکند که به سرسبزی آن میانجامد.

نقش هیومیک اسید در گیاهان تسهیل جذب آب و اکسیژن به درون خاک است. همچنین با اضافه کردن اسیدهای آمینه و نوکلئیک به افزایش تقسیم سلولی در گیاهان و به خصوص در ریشهها کمک میکند. تقویت کننده سلولهای گلها و گیاهان است و مانع از نفوذ قارچها، باکتریها و انگلهای مضر به درون گیاه میشود. کار دیگر هیومیک اسید کمک به جذب دی اکسید کربن و تامین قند مورد نیاز گیاه است.
به طور کلی از اسید هیومیک برای تقویت و باروری خاکهایی استفاده میشود که فرسوده هستند. وجود این ماده در خاک باعث افزایش مقاومت گیاهان در برابر عواملی همچون شوری، کم آبی، خشکی، سرما و غیره میشود. این ماده عاری از هرگونه عوارض جانبی است و هیچ گونه مسمومیتی برا انسان و حیوانات نخواهد داشت. همچنین به خاک و گیاهان نیز آسیبی وارد نمیکند.
نقش هیومیک اسید در گیاهان به صورت خلاصه:
- منسجم کردن ذرات فرسوده خاک برای کاهش فرسایش.
- کاهش دهنده عناصر و مواد مضری همچون: هیدروکربنها، انواع آفت کشها، سدیم اضافی و فلزات سنگین.
- افزایش دادن مواد آلی خاک.
- کمک به رشد سریعتر ریشه نباتات.
- افزایش دادن سرسبزی برگها با کمک به تولید بیشتر کلروفیل.
- بیشتر شدن فعالیتهای آنتی اکسیدانها.
- استفاده از آن به عنوان محلول در آبیاری باعث رفع بیماریهای ریشهای میشود.
- افزایش فعالیت میکروبهای مفید درون خاکی.
- تسریع جوانه زنی در گیاهان.
- افزایش بازدهی خاکهای کشاورزی.
- حفظ سلامتی گیاهان و افزایش تولید محصولات باغی.
- تحریک کننده آنزیمهای گیاهی به فعالیت بیشتر.
- عدم عوارض برای محیط زیست، حیوانات و انسانها.
- کمک به گیاهان برای جذب مواد مغذی.
- تامین کننده کربن و فسفات برای تحریک جمعیت میکرو فلور و متعادل کننده آن در خاک که منجر به سلامت بیشتر خاک خواهد شد.

به دلیل استفاده بیش از حد از کودهای شیمیایی و ایجاد عوارض عظیم در خاک، استفاده از اسید هیومیک یک ماده کاملا بکر و طبیعی که بتواند ساختار خاک را اصلاح کند و کمبودهای مواد آلی، معدنی و ریز مغذیها را تامین نماید به شدت لازم و پر اهمیت است. با استفاده از این ماده میتوان بخش قابل توجهی از خاکهای فرسایش یافته را بازیافت و برای کشت و زرع آماده کرد.
انواع اسید هیومیک:
در بازار کشاورزی انواع مختلفی از اسید هیومیک وجود دارد. به طور کلی 3 نوع اسید هیومیک وجود دارد. پودری مایع و گرانول. از بین این سه مدل اسید هیومیک بالاترین درصد متعلق به اسید هیومیک پودری میباشد. بعد از آن گرانول و سپس مایع میباشد. البته مدل گرانول اسید هیومیک در برابر مدل مایع و پودری تاثیر چندانی ندارد. پیشنهاد ما به شما استفاده از اسید هیومیک به فرم پودر یا مایع میباشد.

اسید هیومیک ورانو:
هیومیک اسید پودری ایرانی محصول شرکت سبز اندیشان زرین کود میباشد که حاوی 70 درصد اسید هیومیک همراه با فولیک اسید و پتاسیم است و در اصلاح خاک نقش دارد. این کود حاوی 60-70 درصد اسید هیومیک 5 درصد پتاسیم و 5 درسد فولیک اسید میباشد. کود اسید هیومیک فقط باید از طریق آبیاری داده شود. به منظور استفاده در سیستم آبیاری 3 تا 5 کیلو در هکتار باید استفاده کنید. در صورت استفاده در پای درخت به ازای هر 5 سال از سن درخت اندازه 15 گرم از این کود در سایه انداز میریزیم و سپس آبیاری میکنیم. این کود در بسته بندی های 1 کیلویی و بسته های 10 کیلویی موجود میباشد.
اسید هیومیک پلنت چویس:
هیومیک اسید پلنت چویس 10 کیلویی محصول کشور آمریکا میباشد. هیومیک اسید یک کود قوی و موثر برای تمامی مصرف کشاوری میباشد که تاثیر بسیار بسیار خوبی بر روی گیاهان میگذارد. این کود حاوی 60 درصد اسید هیومیک و 12 درصد پتاسیم و 5 درصد فولیک اسید میباشد. علاوه بر این عناصر ریز مغذی هایی مانند بر و روی منیزیم و آهن و کلسیم نیز میباشد. این کود هم برای آبیاری 3 تا 5 کیلو در هکتار باید استفاده شود. این کود در بسته بندی های 1 کیلویی و بسته های 10 کیلویی موجود میباشد.
اسید هیومیک مایع:
برعکس اسید هیومیک پودری،این دسته از اسید هیومیک ها دارای درصد کمتری از هیومیک اسید میباشند. معمولا کود های اسید هیومیک مایع بین 12 تا 17 درصد هیومیک اسید دارند. هیومیک اسید مایع هم به صورت محلول پاشی و هم به صورت آبیاری قابل استفاده میباشد. دوز مصرف کود های اسید هیومیک مایع بین 10 تا 15 لیتر در هکتار است که نسبت به مدل پودری بالا تر است.
انواع اسید هیومیک مایع موجود در فروشگاه:
- اسید هیومیک مایع 1 لیتری ایرانی
- هیومیک اسید مایع 5 لیتری ایرانی
- هیومیک اسید مایع اسپارتان
- اسید هیومیک مایع گرومور
- هیومیک اسید بایوهیومات امکس