
یکی از مهمترین عوامل کاهش عملکرد و کیفیت محصولات کشاورزی، شیوع بیماریهای قارچی است. این بیماریها به برگ، ساقه، میوه و ریشه حمله میکنند و در صورت عدم کنترل بهموقع، میتوانند خسارات سنگینی وارد کنند. در میان سموم قارچکش، سم کاپتان (Captan) یکی از شناختهشدهترین و پرمصرفترین گزینهها در دنیا است. (تماس با ما)
در این مقاله از وبسایت کشاورزی ارکیده، به بررسی جامع سم قارچکش کاپتان میپردازیم:
- سم کاپتان چیست؟
- مکانیسم اثر آن چگونه است؟
- برای چه بیماریهایی کاربرد دارد؟
- در چه زمانهایی باید استفاده شود؟
- و جدول مصرفی دقیق برای انواع محصولات
سم کاپتان چیست؟
سم قارچکش کاپتان (Captan) یک قارچکش محافظتی (پیشگیرانه) از گروه فتالیمیدها است. این سم با فرمولاسیونهای مختلفی تولید میشود که رایجترین آنها پودر قابل تعلیق در آب (WP) و مایع سوسپانسیون شونده (SC) هستند.
مشخصات فنی کاپتان:
- نام عمومی: Captan
- فرمول شیمیایی: C9H8Cl3NO2S
- فرمولاسیون رایج: Captan 50% WP
- نوع اثر: تماسی، محافظتی
- گروه شیمیایی: Phthalimides
- نحوه کاربرد: محلولپاشی روی برگ، شاخه، میوه یا بهصورت ضدعفونی بذر
مکانیسم اثر سم کاپتان:
سم قارچکش کاپتان یک قارچکش تماسی است، به این معنا که مستقیماً روی سطح برگ یا میوه قرار میگیرد و با تماس با قارچ یا اسپور آن، از فعالیت یا جوانهزنی جلوگیری میکند. این سم با اختلال در فعالیت آنزیمهای حیاتی قارچها، آنها را از بین میبرد یا مانع رشد و گسترش آنها میشود. سم کاپتان خاصیت سیستمیک (جذب شونده) ندارد، بنابراین برای پیشگیری و نه درمان مؤثر است.
مزایای استفاده از سم قارچکش کاپتان:
- طیف اثر وسیع بر انواع قارچهای بیماریزا
- مقاومت بسیار پایین قارچها نسبت به آن (در صورت مصرف صحیح)
- سازگاری با اکثر قارچکشها و حشرهکشهای دیگر
- ایمنی نسبی برای گیاه در مقایسه با قارچکشهای تند
- مناسب برای مصرف در سیستمهای IPM (مدیریت تلفیقی آفات)
بیماریهایی که با کاپتان کنترل میشوند:
سم قارچکش کاپتان در کنترل بسیاری از بیماریهای قارچی مؤثر است، از جمله:
محصولات باغی:
- درختان دانهدار (سیب، گلابی): لکه سیاه سیب، سفیدک سطحی
- درختان هستهدار (هلو، آلو): پوسیدگی قهوهای، لکه برگی
- انگور: پوسیدگی خوشه، سفیدک سطحی
- مرکبات: کپک سبز و آبی بعد از برداشت
- گردو: آنتراکنوز
سبزیجات و صیفیجات:
- گوجهفرنگی، خیار، بادمجان: لکه برگی، پوسیدگی طوقه، بلایت
- کاهو، کلم، اسفناج: پوسیدگی سفید، لکه باکتریایی
سایر کاربردها:
- ضدعفونی بذرهای زراعی مانند گندم و نخود
- کاربرد در نهالستانها و گلخانهها برای جلوگیری از قارچهای خاکزی
زمانهای مصرف سم کاپتان:
مصرف سم کاپتان باید پیش از مشاهده علائم بیماری و در زمانهای حساس رشد گیاه انجام شود. این زمانها بسته به نوع محصول به شرح زیر هستند:
محصول |
زمانهای توصیهشده برای مصرف کاپتان |
سیب و گلابی |
شروع فصل رشد، بعد از گلدهی، قبل از رنگگیری میوه |
هلو و آلو |
قبل از شکوفه، پس از ریزش گلبرگ، ۲ هفته قبل از برداشت |
انگور |
قبل از گلدهی، تشکیل خوشه، قبل از برداشت |
گوجهفرنگی |
پس از نشاءکاری، شروع گلدهی، رشد میوهها |
مرکبات |
قبل از بارندگیهای پاییزی، پس از برداشت برای جلوگیری از پوسیدگی |
کاهو و سبزیجات |
مراحل اولیه رشد، رشد میانی، قبل از برداشت |
زراعت (ضدعفونی بذر) |
پیش از کاشت، به صورت اختلاط با بذر |
جدول کامل دوز و روش مصرف سم کاپتان:
نوع محصول |
بیماری هدف |
دوز مصرفی |
روش مصرف |
سیب و گلابی |
لکه سیاه، سفیدک |
۲-۲.۵ کیلوگرم در ۱۰۰۰ لیتر آب |
محلولپاشی |
هلو، آلو، زردآلو |
پوسیدگی قهوهای |
۲-۲.۵ کیلوگرم در ۱۰۰۰ لیتر آب |
محلولپاشی |
انگور |
سفیدک سطحی، پوسیدگی خوشه |
۲ کیلوگرم در ۱۰۰۰ لیتر آب |
محلولپاشی |
گوجهفرنگی |
لکه برگی، پوسیدگی طوقه |
۱.۵ تا ۲ کیلوگرم در هکتار |
محلولپاشی یا آبیاری خاکی |
مرکبات |
کپک سبز و آبی |
۲ تا ۳ در هزار |
محلولپاشی پس از برداشت |
بذر گندم یا نخود |
قارچهای خاکزاد |
۲ تا ۳ گرم به ازای هر کیلو بذر |
ضدعفونی بذر (خشک) |
نکات ایمنی هنگام استفاده از کاپتان:
- همیشه از ماسک، دستکش، عینک و لباس محافظ استفاده شود.
- از تماس مستقیم با پوست و چشم جلوگیری کنید.
- محلولپاشی را در روزهای بدون باد و ترجیحاً صبح زود یا عصر انجام دهید.
- از مصرف در دوره گلدهی زنبورپسند خودداری کنید.
- دوره کارنس (زمان فاصله تا برداشت): ۷ تا ۱۴ روز، بسته به محصول
- پس از باز کردن بستهبندی، آن را بهدرستی نگهداری و مصرف کنید.
آیا سم کاپتان با کود یا سموم دیگر قابل ترکیب است؟
بله. سم کاپتان با بسیاری از حشرهکشها، قارچکشها و کودهای محلولپاش سازگار است، اما برای اطمینان بهتر است تست اختلاط در سطح کوچک انجام شود. از ترکیب با سموم با pH پایین یا مواد روغنی پرهیز شود.
ملاحظات زیستمحیطی:
- برای زنبورها در زمان گلدهی خطرناک است.
- نباید در آبهای جاری یا استخرهای کشاورزی تخلیه شود.
- در دمای پایینتر از ۲۵ درجه و در سایه نگهداری شود.
جمعبندی:
سم کاپتان یک قارچکش تماسی، کمخطر و مؤثر برای طیف وسیعی از بیماریهای قارچی در محصولات باغی و زراعی است. اگر به دنبال راهکاری مطمئن برای پیشگیری از بیماریهای برگ، میوه و طوقه هستید، کاپتان یکی از بهترین انتخابهاست.
استفاده صحیح از کاپتان، در زمان مناسب و با دوز توصیهشده، میتواند نقش مهمی در افزایش سلامت گیاه، بهبود عملکرد و کیفیت محصول ایفا کند.
خرید سم کاپتان از فروشگاه کشاورزی ارکیده:
در فروشگاه کشاورزی ارکیده، انواع قارچکش کاپتان ایرانی و خارجی با بهترین کیفیت و قیمت عرضه میشود. با مشاوره تخصصی رایگان، ارسال سریع و تضمین اصالت محصول، با اطمینان خرید کنید