ترکیب سمپاشی بهاره

تو سمپاشی بهاره مهم‌ترین برنامه کنترلی باغداران حرفه‌ای است. بسیاری از خسارت‌های شدید تابستانی، نتیجه اجرای ناقص یا اشتباه سمپاشی در همین بازه کوتاه بهاری است. درخت پس از گلدهی وارد مرحله بسیار حساسی می‌شود؛ یعنی تشکیل و تثبیت میوه. اگر در این زمان مدیریت آفات به‌درستی انجام نشود، ریزش میوه، کرم‌خوردگی، ضعف رشد و کاهش کیفیت محصول حتمی خواهد بود.

در این مقاله، سم پاشی بهاره را به‌صورت سه مرحله کاملاً اجرایی و علمی توضیح می‌دهیم:

1. مرحله اول: بعد از ریزش ۷۰ درصد گل‌ها

2. مرحله دوم: 15 تا ۱8 روز بعد

3. مرحله سوم: 18 تا 22 روز بعد از مرحله دوم

این برنامه برای اکثر درختان میوه مانند سیب، گلابی، هلو، شلیل، زردآلو، مرکبات و حتی برخی باغات پسته قابل استفاده است (با تنظیم جزئی بر اساس منطقه).

مرحله اول سمپاشی بهاره | بعد از ریزش ۷۰ درصد گل‌ها:

چرا این مرحله حیاتی است؟

زمانی که حدود ۷۰ درصد گل‌ها ریخته‌اند، میوه‌های ریز تازه تشکیل شده‌اند. در این زمان:

• تخم‌گذاری نسل اول کرم‌ها شروع می‌شود

• شته‌ها به‌شدت تکثیر می‌شوند

• بیماری‌های قارچی روی بافت‌های تازه فعال می‌شوند

• کنه‌ها فعالیت خود را آغاز می‌کنند

اگر در این مرحله کنترل انجام نشود، نسل اول آفات پایه‌گذار طغیان تابستان خواهد بود.

آفات هدف در این مرحله:

• کرم سیب (نسل اول)

• شته سبز و سیاه

• تریپس

• مینوز برگ

• سفیدک سطحی

• لکه سیاه

آفات هدف در مرحله اول:

ترکیب پیشنهادی مرحله اول سمپاشی بهاره:

✅ یک حشره‌کش لاروکش (مثل فن واریت،کلروپیفوس)
✅ یک حشره‌کش سیستمیک علیه شته (مثل استامی‌پراید یا کنفبدور)
✅ یک قارچ‌کش حفاظتی (مانکوزب یا کاپتان)

ترکیب پیشنهادی مرحله اول :

📌 دمای مناسب اجرا: ۱۵–۲۵ درجه
📌 بدون بارندگی حداقل ۲۴ ساعت

نکته:

ترکیب این سموم با هم دیگه ترکیب سم پاشی اول بهاره تشکیل میده. مقدار مصرف و دوز مصرفی کاملا به منطقه و شدت آفات در سال گذشته بستگی دارد. تنها نقطه مشترک در نقاط مختلف کشور زمان سمپاشی میباشد که باید دقیقا بعد از ریزش 70 الی 80 درصد گل درختان انجام شود. دقت کنید که در صورتی که بعد از ریزش کامل گل ها سمپاشی انجام شود دیگه اثر اصلی سمپاشی از دست خواهد رفت.

نکات کلیدی اجرای مرحله اول:

• سمپاشی صبح زود یا عصر انجام شود

• دمای هوا بین ۱۲ تا ۲۵ درجه باشد

• حداقل ۲۴ ساعت بارندگی پیش‌بینی نشود

• پوشش کامل میوه‌های ریز انجام شود

• هنوز 10 الی 20 درصد گل رو درخت باقی مانده باشد.

📌 این مرحله مهم‌ترین سمپاشی بهاره محسوب می‌شود.

مرحله دوم سمپاشی بهاره | ۱5 تا ۱8 روز بعد از مرحله اول:

چرا فاصله ۱5 تا ۱8 روز؟

چرخه زندگی اکثر آفات بهاره حدود 15 تا 20 روز است. اگر این فاصله رعایت شود، نسل بعدی قبل از گسترش کنترل می‌شود.

هدف مرحله دوم:

• قطع چرخه نسل دوم کرم‌ها

• کنترل شته‌های باقیمانده

• جلوگیری از تثبیت بیماری قارچی

• مهار کنه در صورت افزایش دما

ترکیب پیشنهادی مرحله دوم:

در این مرحله باید تناوب سم رعایت شود تا مقاومت ایجاد نشود.

• اگر در مرحله اول فن والریت استفاده شده، این بار دلتامترین یا پرمترین استفاده شود
• قارچ‌کش سیستمیک مثل تیوفانات متیل
• در صورت نیاز کنه‌کش اختصاصی مثل آبامکتین

نکات مهم مرحله دوم:

• از تکرار دقیق سم مرحله قبل خودداری شود

• باغ بازدید شود؛ سمپاشی کورکورانه انجام نشود

• در صورت کاهش جمعیت آفت، دوز افزایش داده نشود

این مرحله نقش تثبیتی دارد و جلوی اوج‌گیری تابستان را می‌گیرد.

جدول تناوب سم در مرحله دوم:

هدف از این تناوب جلوگیری از مقاومت آفات است.

آفات هدف در مرحله دوم:

مرحله سوم سمپاشی بهاره | ۱۴ تا ۱۸ روز بعد از مرحله دوم

هدف این مرحله چیست؟

در این زمان میوه‌ها بزرگ‌تر شده‌اند و پوست آن‌ها ضخیم‌تر می‌شود. اگر نسل‌های قبلی به‌خوبی کنترل نشده باشند، این مرحله آخرین فرصت کنترل قبل از تابستان است.

آفات احتمالی در این زمان:

• نسل دوم یا سوم کرم سیب

• کنه تارعنکبوتی (در مناطق گرم‌تر)

• شته‌های مقاوم

• سفیدک پیشرفته

ترکیب پیشنهادی مرحله سوم:

• حشره‌کش با مکانیزم اثر متفاوت نسبت به دو مرحله قبل
• قارچ‌کش حفاظتی در صورت رطوبت بالا
• کنه‌کش در صورت مشاهده علائم

در مناطق گرم جنوب کشور، ممکن است فاصله مراحل کوتاه‌تر شود.

ترکیب پیشنهادی مرحله سوم:

مقایسه اثر اجرای کامل سه مرحله با اجرای ناقص:

شرایط آب‌وهوایی ایده‌آل برای هر سه مرحله:

چرا سه مرحله سمپاشی بهاره کافی است؟

اگر این سه مرحله دقیق اجرا شوند:

• نسل اول و دوم آفات قطع می‌شود

• فشار آفت در تابستان کاهش می‌یابد

• نیاز به سمپاشی سنگین تابستان کمتر می‌شود

• میوه سالم‌تر و بازارپسندتر تولید می‌شود

در واقع شما به‌جای مبارزه با طغیان، از ابتدا مدیریت انجام داده‌اید.

شرایط محیطی مناسب در هر سه مرحله:

اشتباهات خطرناک در برنامه سه مرحله‌ای:

• ترکیب چند سم ناسازگار
• افزایش دوز برای “اثر بیشتر”
• سمپاشی در گرمای بالای ۳۰ درجه
• استفاده از یک سم ثابت در هر سه مرحله
• بی‌توجهی به بازدید میدانی باغ

آیا این برنامه برای همه درختان یکسان است؟:

خیر. شدت برنامه بسته به:

• نوع درخت

• سابقه آلودگی سال قبل

• منطقه اقلیمی

• میزان رطوبت

• تراکم باغ

متفاوت خواهد بود.

مثلاً در سیب و گلابی تمرکز روی کرم سیب بیشتر است، اما در هلو تمرکز روی پیچیدگی برگ و شته اهمیت بیشتری دارد.

نکات حرفه‌ای برای افزایش اثر سمپاشی:

• استفاده از مویان برای چسبندگی بهتر
• کالیبره کردن سمپاش
• پوشش پشت برگ‌ها
• بررسی سلامت نازل‌ها
• عدم ورود کارگر یا دام تا خشک شدن کامل

جمع‌بندی نهایی برنامه سه مرحله‌ای:

مرحله اول (بعد از ۷۰٪ ریزش گل): قطع نسل اول آفات
مرحله دوم (۱۰–۱۴ روز بعد): تثبیت کنترل
مرحله سوم (۱۴–۱۸ روز بعد): جلوگیری از طغیان تابستان

اگر این برنامه دقیق اجرا شود:

• نیاز به سمپاشی اضطراری کاهش می‌یابد

• هزینه کنترل آفات کمتر می‌شود

• کیفیت میوه بالا می‌رود

• محصول سالم‌تر و بازارپسندتر خواهد بود

سوالات متداول درباره سمپاشی بهاره:

بهترین زمان سمپاشی بهاره چه موقع است؟

بهترین زمان سمپاشی بهاره در باغات میوه، بعد از ریزش حدود ۷۰ درصد گل‌ها است. در این مرحله میوه‌های تازه تشکیل شده‌اند و نسل اول آفات مانند کرم سیب و شته فعال می‌شوند. پس از آن، دو مرحله دیگر با فاصله ۱۰ تا ۱۴ روز و سپس ۱۴ تا ۱۸ روز بعد توصیه می‌شود تا چرخه زندگی آفات به‌طور کامل قطع شود.

1. آیا سمپاشی بهاره برای همه درختان یکسان است؟

خیر. برنامه سمپاشی بهاره بسته به نوع درخت (سیب، هلو، مرکبات، پسته و…)، شرایط اقلیمی منطقه و سابقه آلودگی سال قبل متفاوت است. برای مثال در سیب تمرکز روی کنترل کرم سیب است، در حالی که در هلو بیماری پیچیدگی برگ اهمیت بیشتری دارد.

2. فاصله بین مراحل سمپاشی بهاره چقدر باید باشد؟

فاصله استاندارد بین مراحل سمپاشی بهاره معمولاً ۱۰ تا ۱۴ روز است. این بازه بر اساس چرخه زندگی بیشتر آفات تنظیم شده است. رعایت این فاصله باعث می‌شود نسل جدید آفات قبل از گسترش کنترل شوند.

3. در مرحله اول سمپاشی بهاره از چه سمی استفاده کنیم؟

در مرحله اول سمپاشی بهاره (بعد از ۷۰٪ ریزش گل) معمولاً ترکیبی از یک لاروکش برای کنترل کرم‌ها، یک حشره‌کش سیستمیک برای شته و یک قارچ‌کش حفاظتی استفاده می‌شود. انتخاب دقیق سم باید بر اساس نوع آفت غالب و شرایط منطقه انجام شود.

4. آیا می‌توان سه مرحله سمپاشی بهاره را به یک مرحله کاهش داد؟

خیر. کاهش مراحل سمپاشی بهاره معمولاً باعث باقی ماندن نسل‌های بعدی آفات می‌شود و در تابستان منجر به طغیان شدید خواهد شد. برنامه سه مرحله‌ای برای قطع کامل چرخه آفات طراحی شده است.

5. اگر باران بعد از سمپاشی بهاره ببارد چه باید کرد؟

اگر کمتر از ۶ ساعت بعد از سمپاشی بهاره بارندگی شدید رخ دهد، احتمال شسته شدن سم وجود دارد و ممکن است نیاز به تکرار سمپاشی باشد. در صورت گذشت بیش از ۲۴ ساعت، معمولاً اثر سم تثبیت شده است.

6. آیا سمپاشی بهاره در زمان گلدهی مجاز است؟

خیر. سمپاشی در زمان گلدهی به دلیل حضور زنبورهای گرده‌افشان توصیه نمی‌شود و می‌تواند به گرده‌افشانی و تشکیل میوه آسیب بزند. بهترین زمان شروع برنامه، پس از ریزش عمده گل‌ها است.

7. دمای مناسب برای سمپاشی بهاره چقدر است؟

دمای ایده‌آل برای سمپاشی بهاره بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است. سمپاشی در دمای بالای ۳۰ درجه ممکن است باعث سوختگی برگ و کاهش اثر سم شود.

8. چرا تناوب سم در سمپاشی بهاره اهمیت دارد؟

استفاده مکرر از یک سم در مراحل مختلف سمپاشی بهاره باعث ایجاد مقاومت در جمعیت آفات می‌شود. برای جلوگیری از مقاومت باید در هر مرحله از گروه شیمیایی متفاوت استفاده شود.

9. آیا سمپاشی بهاره باعث افزایش عملکرد محصول می‌شود؟

بله. اجرای اصولی سمپاشی بهاره باعث کاهش خسارت اولیه آفات، افزایش درصد میوه سالم، کاهش ریزش و در نهایت افزایش عملکرد و کیفیت محصول می‌شود.

10. در صورت کم بودن آفت، آیا سمپاشی بهاره ضروری است؟

تو باغات با سابقه آلودگی، سمپاشی بهاره نقش پیشگیرانه دارد و حتی اگر آفت قابل مشاهده نباشد، اجرای حداقل مرحله اول توصیه می‌شود. در مدیریت حرفه‌ای، پیشگیری مهم‌تر از درمان است.

11. پی اچ  مناسب آب در سمپاشی بهاره چقدر باید باشد؟

PH مناسب برای محلول سمپاشی بهاره بین ۵.۵ تا ۶.۵ است. آب قلیایی می‌تواند باعث کاهش اثر برخی سموم شود، بنابراین در صورت بالا بودن PH، استفاده از تنظیم‌کننده توصیه می‌شود.